Quá ngày dự sinh mà chưa chuyển dạ: chờ đến khi nào?

Trả lời ngắn: Ngày dự sinh là mốc 40 tuần, nhưng sinh trong khoảng từ 37 tuần đến hết 41 tuần đều là đủ tháng. Từ 41 tuần, nguy cơ cho bé tăng dần, nên bác sĩ sẽ bàn với mẹ về khởi phát chuyển dạ, và thai kỳ không nên kéo dài quá 42 tuần.

Ngày dự sinh được tính thế nào?

Ngày dự sinh là ngày tròn 40 tuần, tính từ ngày đầu của kỳ kinh cuối, và chính xác nhất khi được điều chỉnh theo siêu âm 3 tháng đầu. Thật ra chỉ khoảng 4–5% em bé chào đời đúng vào ngày dự sinh; phần lớn sinh trước hoặc sau đó vài ngày.

Các mốc cần nhớ

• 37 tuần 0 ngày – 41 tuần 6 ngày: Đủ tháng

• 40 tuần 0 ngày: Ngày dự sinh

• 41 tuần 0 ngày – 41 tuần 6 ngày: Muộn; bác sĩ bàn với mẹ về khởi phát chuyển dạ

• Từ 42 tuần 0 ngày: Thai quá ngày

Vì sao sau 41 tuần cần lưu ý?

Khi thai kỳ kéo dài, bánh nhau làm việc kém dần, nước ối có thể giảm, bé dễ đi phân su vào nước ối, và bé to hơn nên cuộc sinh có thể khó hơn. Nguy cơ thai lưu cũng tăng dần theo từng tuần sau 41 tuần. Hai nghiên cứu lớn năm 2019 ở Hà Lan và Thụy Điển cho thấy khởi phát chuyển dạ ở tuần 41 an toàn cho bé hơn chờ đến tuần 42, và không làm tăng tỷ lệ mổ lấy thai.

Các khuyến cáo nói gì?

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): khuyên khởi phát chuyển dạ khi chắc chắn thai đã tròn 41 tuần.

• Viện NICE (Anh): bàn với mẹ về khởi phát từ 41 tuần; nếu mẹ chưa muốn, từ 42 tuần cần thêm monitor tim thai và siêu âm đo nước ối, khoảng hai lần mỗi tuần.

• Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG): có thể khởi phát từ 41 tuần, và khuyên khởi phát khi thai đã qua 42 tuần.

Trong lúc chờ, bác sĩ theo dõi gì?

Từ khoảng 40–41 tuần, mẹ sẽ được hẹn khám thường hơn: đo monitor tim thai, siêu âm đo lượng nước ối và kiểm tra cổ tử cung. Khi khám, bác sĩ có thể đề nghị lóc ối, tức dùng ngón tay tách nhẹ màng ối khỏi cổ tử cung, để chuyển dạ đến sớm hơn.

Khởi phát chuyển dạ là gì?

Là dùng thuốc hoặc bóng (ống thông) để làm mềm và mở cổ tử cung, rồi truyền thuốc tạo cơn co nếu cần. Bác sĩ chọn cách phù hợp dựa trên độ “chín” của cổ tử cung và tiền sử của mẹ; ví dụ, mẹ từng mổ lấy thai sẽ có cách khởi phát riêng.

Mẹo dân gian có giúp chuyển dạ không?

Ăn dứa, uống nước dừa, leo cầu thang hay đi bộ thật nhiều chưa được chứng minh làm chuyển dạ đến sớm hơn. Đi bộ nhẹ thì tốt cho sức khỏe, nhưng không thay được việc khám và theo dõi.

Đến bệnh viện ngay khi

• Bé đạp ít hơn hẳn mọi ngày

• Ra nước ối, nhất là nước xanh hoặc nâu

• Ra máu

• Đau bụng từng cơn đều và mạnh dần

Tài liệu tham khảo

1. WHO recommendations: induction of labour at or beyond term. World Health Organization; 2018.

2. NICE guideline NG207: Inducing labour. National Institute for Health and Care Excellence; 2021.

3. Keulen JKJ, et al. Induction of labour at 41 weeks versus expectant management until 42 weeks (INDEX). BMJ. 2019;364:l344.

4. Wennerholm UB, et al. Induction of labour at 41 weeks versus expectant management and induction at 42 weeks (SWEPIS). BMJ. 2019;367:l6131.

Người viết: ThS. BS Nội trú. BSCKI. Đặng Trần Công Thành, Bác sĩ Sản Phụ khoa.

Bài viết là thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp. Mỗi thai kỳ mỗi khác; hãy trao đổi với bác sĩ đang theo dõi cho mình.