Nhau bám thấp, nhau tiền đạo: mẹ bầu cần biết gì?

Trả lời ngắn: Nhau tiền đạo là khi bánh nhau che lên lỗ cổ tử cung; nhau bám thấp là khi mép bánh nhau cách lỗ cổ tử cung dưới 2 cm. Phát hiện lúc 20 tuần thì phần lớn sẽ tự “lên cao” trước khi sinh. Điều cần nhớ nhất: ra máu đỏ tươi, dù không đau, phải đến bệnh viện ngay.

Vì sao bánh nhau có thể “di chuyển”?

Bánh nhau không tự bò lên. Ở 3 tháng cuối, phần dưới của tử cung giãn dài ra rất nhiều, kéo mép bánh nhau xa dần cổ tử cung. Nhờ vậy, khoảng 9 trong 10 trường hợp nhau bám thấp phát hiện giữa thai kỳ sẽ hết trước khi sinh.

Lịch siêu âm kiểm tra lại

• Khoảng 20 tuần: Siêu âm hình thái phát hiện bánh nhau bám thấp hoặc tiền đạo.

• 32 tuần: Siêu âm lại bằng đầu dò âm đạo để xem bánh nhau đã lên cao chưa.

• Khoảng 36 tuần: Nếu vẫn còn thấp, siêu âm thêm một lần để bàn cách sinh.

Siêu âm đầu dò âm đạo an toàn với nhau tiền đạo và đo khoảng cách chính xác hơn siêu âm qua bụng, mẹ không cần lo.

Vì sao lại ra máu?

Cuối thai kỳ, phần dưới tử cung giãn ra và cổ tử cung bắt đầu thay đổi. Phần bánh nhau bám ở đó có thể bong ra một chút, gây chảy máu, thường không kèm đau bụng. Lần ra máu đầu có thể ít, nhưng những lần sau có thể nhiều và nhanh.

Sinh thường hay sinh mổ?

• Nhau tiền đạo còn che cổ tử cung ở cuối thai kỳ: cần mổ lấy thai chủ động, thường ở khoảng 36–37 tuần nếu chưa ra máu; sớm hơn nếu đã từng ra máu hoặc có dấu hiệu dọa sinh non.

• Nhau bám thấp, mép nhau cách cổ tử cung 1–2 cm: nhiều mẹ vẫn sinh thường được. Bác sĩ quyết định dựa vào siêu âm lúc 36 tuần và tình trạng của mẹ.

Mẹ từng mổ lấy thai cần lưu ý thêm

Nếu bánh nhau bám thấp đè lên vết mổ cũ, nguy cơ nhau cài răng lược, tức bánh nhau bám sâu vào thành tử cung, tăng lên rõ rệt theo số lần đã mổ. Mẹ cần được siêu âm đánh giá kỹ và sinh ở bệnh viện có đủ chuyên khoa và máu dự trữ.

Sinh hoạt hằng ngày

• Mẹ thường được khuyên tạm tránh quan hệ vợ chồng và gắng sức nặng; bác sĩ sẽ dặn cụ thể cho từng trường hợp.

• Biết nhóm máu của mình, luôn có người và phương tiện đưa đến viện.

• Nếu nhà xa bệnh viện hoặc đã từng ra máu, bác sĩ có thể đề nghị nằm viện theo dõi những tuần cuối.

Đến bệnh viện ngay khi

• Ra máu âm đạo, kể cả chỉ vài giọt

• Đau bụng âm ỉ như hành kinh, hoặc có cơn gò

• Ra nước ối

Tài liệu tham khảo

1. Jauniaux ERM, et al. Placenta Praevia and Placenta Accreta: Diagnosis and Management. RCOG Green-top Guideline No. 27a. BJOG. 2019;126:e1–e48.

Người viết: ThS. BS Nội trú. BSCKI. Đặng Trần Công Thành, Bác sĩ Sản Phụ khoa.

Bài viết là thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp. Mỗi thai kỳ mỗi khác; hãy trao đổi với bác sĩ đang theo dõi cho mình.