Mang thai lại sau mổ lấy thai: chờ bao lâu, sinh thường được không?

Trả lời ngắn: Nên chờ ít nhất 18 tháng sau lần mổ rồi mới mang thai lại, và tránh có thai trong 6 tháng đầu. Khi có thai, cần siêu âm sớm để chắc túi thai không làm tổ trên vết mổ cũ. Nhiều mẹ mổ một lần, vết mổ ngang ở đoạn dưới tử cung, vẫn có thể sinh thường ở lần sau.

Vì sao phải chờ?

Vết mổ trên tử cung cần thời gian để lành chắc. Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và Hội Y học Bà mẹ – Thai nhi Hoa Kỳ (SMFM) lưu ý: khoảng cách giữa hai lần mang thai dưới 18–24 tháng làm tăng nguy cơ vỡ tử cung khi chuyển dạ; dưới 6 tháng còn làm tăng nguy cơ mất máu và biến chứng cho mẹ. Trong thời gian chờ, mẹ nên dùng biện pháp tránh thai phù hợp, và bắt đầu uống acid folic trước khi có thai lại.

Có thai rồi: siêu âm sớm

Khi trễ kinh 1–2 tuần, mẹ nên đi siêu âm để biết túi thai nằm đúng trong buồng tử cung. Ở mẹ từng mổ lấy thai, túi thai đôi khi làm tổ ngay trên sẹo mổ cũ, gọi là thai bám sẹo mổ. Trường hợp này hiếm nhưng nguy hiểm, và phát hiện càng sớm thì xử trí càng an toàn.

Sinh thường sau mổ được không?

Được, ở nhiều mẹ. Theo ACOG, khoảng 60–80% mẹ thử sinh thường sau một lần mổ thành công. Nguy cơ chính là vỡ tử cung tại vết mổ cũ, khoảng 5–9 trường hợp trên 1.000 với một vết mổ ngang đoạn dưới.

Có thể thử sinh thường khi:

• Mổ một lần, vết mổ ngang ở đoạn dưới tử cung (một số mẹ đã mổ hai lần vẫn có thể cân nhắc).

• Lần này không có lý do khác bắt buộc phải mổ, như nhau tiền đạo.

• Sinh ở bệnh viện có thể mổ cấp cứu ngay khi cần.

Nên mổ lại chủ động khi: từng mổ dọc thân tử cung, từng vỡ tử cung, từng phẫu thuật lớn trên thân tử cung, hoặc có lý do sản khoa khác.

Bác sĩ sẽ dựa vào các bảng điểm tiên lượng và thông tin lần sinh trước, như lý do phải mổ và mẹ đã từng sinh thường chưa, để cùng mẹ quyết định. Mẹ cũng có quyền chọn mổ lại sau khi được tư vấn đầy đủ.

Mỗi lần mổ đều để lại dấu ấn

Càng mổ nhiều lần, nguy cơ nhau tiền đạo và nhau cài răng lược ở lần mang thai sau càng cao. Đây là lý do nên cân nhắc kỹ trước khi chọn mổ khi không có chỉ định, nhất là khi mẹ còn dự định sinh thêm.

Đi khám ngay khi

• Đau nhiều ở vùng vết mổ cũ

• Ra máu, nhất là trong 3 tháng đầu

• Đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc choáng

Tài liệu tham khảo

1. American College of Obstetricians and Gynecologists. Practice Bulletin No. 205: Vaginal Birth After Cesarean Delivery. Obstet Gynecol. 2019;133:e110–e127.

2. ACOG, SMFM. Obstetric Care Consensus No. 8: Interpregnancy Care. Obstet Gynecol. 2019;133:e51–e72.

3. Jauniaux ERM, et al. RCOG Green-top Guideline No. 27a. BJOG. 2019;126:e1–e48.

Người viết: ThS. BS Nội trú. BSCKI. Đặng Trần Công Thành, Bác sĩ Sản Phụ khoa.

Bài viết là thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp. Mỗi thai kỳ mỗi khác; hãy trao đổi với bác sĩ đang theo dõi cho mình.