Dây rốn quấn cổ có nguy hiểm không, có phải mổ không?

Trả lời ngắn: Dây rốn quấn cổ rất thường gặp: khoảng 1 trong 4 em bé có dây rốn vòng qua cổ lúc chào đời, và phần lớn vẫn sinh thường khỏe mạnh. Siêu âm thấy dây rốn quấn cổ không phải là lý do để mổ. Điều mẹ cần làm là để ý cử động của con và sinh ở nơi theo dõi tim thai tốt.

Dây rốn quấn cổ là gì?

Dây rốn nối em bé với bánh nhau, dài trung bình khoảng 50–60 cm. Bé bơi và xoay trở trong nước ối suốt thai kỳ, nên dây rốn có thể vòng qua cổ rồi tự tuột ra, nhiều lần. Càng về cuối thai kỳ, dây rốn quấn cổ càng hay gặp: khoảng 6% ở tuần thứ 20, và gần 30% ở thai 42 tuần.

Dây rốn không giống một sợi dây thường. Các mạch máu bên trong được bọc trong một lớp chất keo dày gọi là thạch Wharton, giúp dây rốn đàn hồi và khó bị ép chặt.

Vì sao bác sĩ không mổ chỉ vì dây rốn quấn cổ?

• Siêu âm thấy được dây rốn quanh cổ, nhưng không đo được dây đang chặt hay lỏng, và không đoán được dây có tự tuột ra trước khi sinh hay không.

• Các nghiên cứu ở thai đủ tháng và quá ngày không thấy dây rốn quấn cổ làm tăng tỷ lệ mổ lấy thai hay phải sinh giúp.

• Khi chuyển dạ, nếu dây rốn bị ép, máy theo dõi tim thai (monitor) sẽ ghi nhận nhịp tim của bé thay đổi. Lúc đó bác sĩ xử trí ngay, kể cả mổ cấp cứu khi cần. Vì vậy, điều quan trọng là sinh ở nơi theo dõi tim thai chặt chẽ.

Khi nào cần theo dõi sát hơn?

Bác sĩ sẽ hẹn khám và đo monitor dày hơn khi dây rốn quấn nhiều vòng đi kèm thai nhỏ hơn tuổi, ít nước ối, hoặc mẹ thấy bé đạp ít đi. Thời điểm và cách sinh được quyết định dựa trên tất cả các yếu tố này, không dựa riêng vào số vòng dây rốn.

Mẹ có làm gì khiến dây rốn quấn cổ không?

Không. Giơ tay cao, phơi đồ, ngồi xổm hay nằm nghiêng bên nào đều không làm dây rốn quấn cổ. Dây rốn quấn là do bé cử động, và mẹ không cần kiêng những việc này.

Mẹ nên làm gì?

• Từ khoảng tuần 28, mỗi ngày dành thời gian để ý cử động của con, nhất là vào giờ bé hay đạp.

• Nếu thấy con đạp ít hơn hẳn mọi ngày, hoặc kiểu cử động khác hẳn, hãy đi khám ngay trong ngày, đừng chờ đến hôm sau.

• Khám thai đúng hẹn; khi chuyển dạ, đến bệnh viện sớm để được theo dõi tim thai.

Đi khám ngay khi

• Bé đạp ít hơn hẳn mọi ngày, hoặc không thấy đạp

• Ra nước ối: nước trong, xanh hay nâu

• Ra máu âm đạo

• Đau bụng từng cơn đều, mạnh dần

Tài liệu tham khảo

1. Peesay M. Nuchal cord and its implications. Maternal Health, Neonatology and Perinatology. 2017;3:28.

Người viết: ThS. BS Nội trú. BSCKI. Đặng Trần Công Thành, Bác sĩ Sản Phụ khoa.

Bài viết là thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp. Mỗi thai kỳ mỗi khác; hãy trao đổi với bác sĩ đang theo dõi cho mình.